Ülkemizde cumhuriyetin gelişim süreci

Ülkemizde cumhuriyetin gelişim süreci hakkında bilgi

Osmanlı Devleti’nde Anayasa (Kanun-i Esasi) ve parlamenter rejim (Meclis-i Mebusan) tartışmaları 1830’larda başlayıp 1860’larda yoğunlaşmış ve nihayet 23 Aralık 1876’da Meşrutiyet ilan edilmiştir. 1878’de II. Abdülhamit tarafından Meclis kapatılmış ve Anayasa’nın bazı bölümleri askıya alınmış ise de, teorik olarak Meşrutiyet rejiminin devam ettiği kabul edilmiştir. 24 Temmuz 1908’de yapılan ihtilalle Kanun-i Esasi’nin yeniden yürürlüğe konması İkinci Meşrutiyet döneminin başlangıcı sayılır. Bu dönem Osmanlı Devleti’nin sona erdiği yani saltanatın kaldırıldığı 1 Kasım1922 tarihine kadar sürmüştür.

Mustafa Kemal, 22 Eylül 1923’te bir Viyana gazetesi muhabiriyle yaptığı görüşmede, 23 Nisan 1920’de kurulan sistemin “Cumhuriyet” olduğunu fakat adının açıklanamadığını belirtip, yapılacak işin yalnızca isim koymak olduğunu söylemiş, 25 Ekim 1923’te ortaya çıkan Hükümet bunalımı sonrası, uzun yıllar ülkesi için hayal ettiği “Cumhuriyet” rejimini Meclis’e kabul ettirme fırsatını yakalamıştır.

28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine, Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü’nde çalışma arkadaşlarına “Yarın cumhuriyeti ilân edeceğiz” diyerek, aynı gece İsmet Paşa ile birlikte 1921 Anayasası’nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını hazırladı. Tasarıda “Türkiye Devleti’nin hükümet şekli cumhuriyettir.” hükmü de yer alıyordu. Hazırlanan tasarı, ertesi gün Meclis’te yapılan konuşmaların ardından “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri ve alkışlar arasında kabul edilerek, 29 Ekim 1923 tarih ve 364 sayılı yasa ile cumhuriyet ilan edildi.

Cumhuriyetin ilan edilmesinin hemen ardından yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Gazi Mustafa Kemal Paşa, Meclis tarafından yeni Türk devletinin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal Paşa, yaptığı konuşmasını “Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır” sözü ile bitirdi. Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili yapılan tartışmalara son verilmiş oldu.

1924, 1961 ve 1982 Anayasalarında da “Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir” ibaresi bulunmaktadır.

Etiketler: osmanlıdan 1923 yılına cumhuriyetin gelişimi, cumhuriyetin ülkemizdeki gelişim süreci,
Eklenme: 19.10.2012
Okunma: 3345

Yorum yaz

İsim
E-Posta
Yorum
Son 500 karakter...
Güvenlik
Telif Hakkı Sitemizdeki konular diğer siteler tarafından kullanılmak isteniyorsa, ilgili sayfaya link verilmesi koşulu ile kullanılabilir. Link verilmeden ve kaynak gösterilmeden her hangi bir yazı yada içerik bilgisinin alınarak web sitelerinde kullanılması kesinlikle yasaktır. Sitemizin içeriği internet üzerinden sürekli olarak kontrol edilmekte olup, telif hakkı ihlalinde bulunanlar hakkında gerekli girişimlerde bulunulmaktadır. Bununla birlikte, sitemizde bulunan bir içeriğin telif hakkına kendinizin sahip olduğunuzu düşünüyorsanız ataturkdevrimleri@hotmail.com iletişim adresimizden bizimle irtibata geçerek iddia ettiğiniz içeriğin sitemizden kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Gerekli incelemelerin ardından gereği en kısa sürede yapılacaktır. www.ataturkdevrimleri.com En Büyük Atatürk Sitesi - Site Haritası