Atatürk Menü

Atatürk Video

	Lozan Antlaşması

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

TBMM Hükümeti daha saltanat kaldırılmadan önce, barış konferansına hazırlanmaya başlamıştı. Yapılan hazırlıklar içerisinde üç önemli nokta üzerinde duruluyordu, Bu önemli noktalar şunlardı; Konferansın yeri, konferansta Türkiye’yi temsil edecek kişinin saptanması, konferansta görüşülecek konular.

Konferansın yeri

Anlaşma devletleri konferans yeri olarak Lozan’ı önermişler, TBMM Hükümeti ise İzmir’i uygun görüyordu.  Sonuçta savaşa katılmamış tarafsız bir ülke olması sebebiyle İsviçre’nin Lozan kenti TBMM Hükümetince de kabul gördü.

Konferansta Türkiye’yi temsil edecek kişinin saptanması

O sıralarda Bakanlar Kurulu Başkanı olan Rauf Bey Lozan’a gitmek istedi. Ancak daha önce Osmanlı Devleti’nin teslim belgesi niteliğinde olan Mondros Ateşkes Antlaşması’na Osmanlı Devleti adına imza atan Rauf Bey, dört yıl önce Mondros’ta yapmış olduğu yanlışı düzeltmek istediyse de,  Lozan’da iyi pazarlık yapabilecek birisine ihtiyaç olduğu apaçık ortadaydı. İşte bu isim Mudanya Ateşkes görüşmelerinde olumlu bir sonuç alan Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşaydı. 26 Ekim’de TBMM tarafından Dışişleri Bakanlığı’na seçilen İsmet Paşa artık Lozan Konferansı’na gidecek olan baş temsilcimizdir. İsmet Paşa’nın yanına gene temsilci olarak Rıza Nur ve Hasan (Saka) Beyler verildi.

Konferansta görüşülecek konular

Türk Temsilciler Kuruluna kısa fakat kesin bir yönerge verildi. Özellikle iki konuda kesinlikle taviz verilmemesi istendi. Bu yönerge içinden;

1- Doğu sınırı: Ermeni yurdu kesinlikle söz konusu olamaz, olursa görüşmeler kesilir.

2- Kapitülasyonlar kabul edilemez. Eğer görüşmelerin kesilmesi gerekirse, yapılır. Maddeleri, TBMM Hükümetinin bu konularda savaş hali geri gelse bile asla taviz vermeyeceğinin göstergesi sayılır. Diğer konularda Temsilciler Kurulu’na pazarlık yapma esnekliği tanınmış ancak sık sık Ankara’ya bilgi verilmesi ve yanıt istenmesi buyrulmuştur.

Lozan Konferansı’na katılan devletler

Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya,Yunanistan, Romanya, Sırp-Hırvat-Sloven Devletleri, ABD, Belçika, Portekiz

Boğazlar ile ilgili konularda Sovyet Rusya ve Bulgaristan

Birinci Lozan Konferansı (20 Kasım 1922 - 4 Şubat 1923)

Osmanlı borçları, Yunan sınırı, boğazlar, Musul, azınlıklar, kapitülasyonlar, savaş tazminatı, Oniki Ada ve Hatay konularında anlaşma sağlanamadığı için Türk Temsilciler Kurulu 4 Şubat 1923’te Lozan’ı terk etti. Konferans kesilmişti.

İkinci Lozan Konferansı (23 Nisan 1923 - 24 Temmuz 1923)

Konferansın devam etmesi için yoğun diplomatik çabalar harcanmaya başlanmıştı. Çünkü hiçbir taraf savaş istemiyordu. Yapılan bu temaslar sonucunda 23 Nisan 1923’te konferans tekrar toplandı ve 24 Temmuz 1923’te antlaşma imzalandı.

Lozan Konferansı’nda çözümlenmesine rağmen tekrar gündeme gelen konular

Boğazlar Meselesi

Suriye Sınırı

Yabancı Okullar Meselesi

Nüfus Mübadelesi

Lozan Barış Konferansı hakkında bazı kısa bilgiler

Lozan’da çözümlenemeyen tek konu Musul Meselesi’dir. Musul Meselesi yüzünden Irak sınırı çizilememiştir. Lozan Antlaşması II.TBMM döneminde onaylanmış bir antlaşmadır.