Atatürk’ün matematik ile ilgili anısı

Atatürk’ün, kendisinin yazmış olduğu geometri kitabı sayesinde, bir çok matematiksel terimin Türkçe olarak değiştirildiğini, kolay ve anlaşılır hale getirildiğini hepimiz biliyoruz. Aşağıdaki anıda Atatürk’ün Türkçe terimlere nasıl değer verdiğini ve geometrik şekilleri bizler için kolay ve anlaşılabilir bir hale getirdiğini göreceğiz.

Açı derler açı!..

Tarih 1937 Kasım ayının on üçü. Atatürk Sivas’ı şereflendirmişlerdi. Ben de Sivas’ta Maarif Müdürü olarak bulunuyordum. Atatürk, liseyi gezdiler, dokuzuncu sınıfın matematik dersine girdiler.

Öğrencilerden birine:

-Defterinizdeki hendese (geometri) davasını (teoremini) tahtada anlat!.. dediler.

Çocuk davanın (teoremin) şeklini çizdi. O zamanki Arapça terimlerle anlatmaya başladı:

-Şu zaviye (açı), şu zaviyeye müsavidir (eşittir), mütebadil (karşı) ve mütecavir (yan) zaviye olduğu için şu hatlar (çizgiler) birbirine müvazidir (paraleldir), dedi.

Atatürk, bir aralık öğretmene ve bizlere dönerek:

-Anlamıyorum, dediler.

Atatürk’ün burada “anlamıyorum” sözünden ne demek istediklerini elbette ki takdir buyurursunuz (anlarsınız)!..

Öğretmen:

-Paşam, programlar böyledir, dedi.

Atatürk:

-Ben hoca olsam böyle okutmam.

Öğretmen:

-Istılahlar (terimler) henüz değişmedi.

Atatürk:

-Bunu okutmak budalalıktır.

Öğretmen:

-Paşam, kitaplar böyledir.

Atatürk:

-Getir kitabı, dedi.

Kitap geldi. Atatürk forma halindeki kitaba göz gezdirdikten sonra, çocuğun yanına yaklaşarak elini şu şekilde tuttular:

-Buna ne derler?

Çocuk yine:

-Zaviye, dedi.

Atatürk işte o zaman, gür sesiyle buna:

-Açı derler, açı! Dediler.

Sonra tahtaya bir şekil çizerek bizlere bugünkü terimlerle ilk dersi verdiler.

Bu olay üzerine durumu yüksek (Milli Eğitim) Bakanlığa bildirdik. Zannederim bir hafta sonra gelen bir genelgede “bu terimlerin ders yılında hemen uygulanması” bildiriliyordu.

Böylece 1937 ders yılında Türkçe terimler okullarda kullanılmaya başlandı.

Cemal GÜLTEKİN
İstanbul 1946

<< Önceki Anı - Sonraki Anı >>

Etiketler: atatürk matematik anısı, atatürkün geometri şekillerinin değiştirilmesi anısı, atatürk matamatik anı
Eklenme: 08.11.2009
Okunma: 46468

Yorumlar

merve mercan - 1 Mayıs 2010, Cumartesi 14:52
öncelikle atatürkü çok sevdiğimi belirtiyorum. atatürkün anılaryla bunu bir kez daha hatırlıyorum
ece - 28 Kasım 2009, Cumartesi 12:05
atatürkün anısı çok güzel çok beğendim ben atatükü çok seviyorum teşekkür ederim
nesrin yurdakul - 16 Kasım 2009, Pazartesi 16:53
büyük önder gazi atatürk anı yazısı oldukça güzeldi. atatürkün matematiğe kazandırdıkları ile bugün tüm eğitim kurumları rahat bir nefes almıştır. teşekkürler atam.

Yorum yaz

İsim
E-Posta
Yorum
Son 500 karakter...
Güvenlik
Telif Hakkı Sitemizdeki konular diğer siteler tarafından kullanılmak isteniyorsa, ilgili sayfaya link verilmesi koşulu ile kullanılabilir. Link verilmeden ve kaynak gösterilmeden her hangi bir yazı yada içerik bilgisinin alınarak web sitelerinde kullanılması kesinlikle yasaktır. Sitemizin içeriği internet üzerinden sürekli olarak kontrol edilmekte olup, telif hakkı ihlalinde bulunanlar hakkında gerekli girişimlerde bulunulmaktadır. Bununla birlikte, sitemizde bulunan bir içeriğin telif hakkına kendinizin sahip olduğunuzu düşünüyorsanız ataturkdevrimleri@hotmail.com iletişim adresimizden bizimle irtibata geçerek iddia ettiğiniz içeriğin sitemizden kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Gerekli incelemelerin ardından gereği en kısa sürede yapılacaktır. www.ataturkdevrimleri.com En Büyük Atatürk Sitesi - Site Haritası
DMCA.com Protection Status