Çanakkale Savaşı’nda Galatasaray Lisesi

Temelleri daha Sultan II. Bayezid döneminde 1482’de atılan “Mekteb-i Sultani”, modern şeklini Sultan Abdülaziz Han zamanında almış ve eğitim hayatına resmi anlamda 1 Eylül 1868’de başlamıştır. Cumhuriyetle birlikte “Galatasaray Lisesi”ne çevrilen Galatasaray Sultanisi’nin Osmanlı Devleti’nin ilk açılan liselerinden olma vasfından daha da orijinal olan özelliği, “Osmanlının batıya açılan penceresi” olmasıydı. Osmanlı Devleti’nin önemli kademelerinde ihtiyaç duyduğu kadro açığını giderme çabalarının kaynağında Mektebi Sultani bulunuyordu. 1912 Balkan Savaşı’ndan 1922 İstiklâl Harbi sonuna kadar okul; öğretmen ve yetişkin öğrencilerin ekseriyeti silah altına alındığından ötürü, öğrenci mevcudu ve öğretmen sayısı en aza inmiş bir halde hizmet vermek durumunda kalmıştır.

Kayıtlara göre, 1912’de 60 mezun veren okuldan 1913’de 34, 1914’te 21, 1915’te 18, 1916’da 4, 1917’de 5 öğrenci ancak mezun olabilmiştir. Mezuniyet sayılarının düşüklüğünün tek sebebi, art arda patlak veren savaşlar ve bu savaşlarda öğrencilerin büyük kısmının şehit düşmesiydi. Vatan uğrunda şehit yada gazi olmak gayet tabiiydi; ancak bunların vaziyeti bambaşkaydı. Çünkü, hepsi de 1909 ve 1914 “Askeri Mükellef Kanunu” gereğince, askerlik vazifesinden ya muaf veya tecilli tutulmuş gençlerdi. (1917 Ağustosundan itibaren, artan asker ihtiyacı nedeniyle Mekteb-i Sultani ve bazı idadilerin son sınıf öğrencilerine askerlik mecburiyeti getirilmiştir.) Buna rağmen pek çok öğrenci bu imkanları kullanmamışlar ve gönüllü olarak vatan savunmasına katılmışlardır.

Galatasaray Lisesi’nin tarihçesi hakkında kaynak eserlerden birini vücuda getirmiş olan tarihçi Vahdettin Engin bu hususta şu değerlendirmeleri yapmaktadır: “Ülkenin içinde bulunduğu savaş ortamında Mekteb-i Sultani’de eğitime ara verilmemiştir. Ama, bazı Galatasaraylı öğrenciler, bu ortamda vatan için savaşmanın daha kutsal bir görev olacağını düşünerek gönüllü olarak askere yazılmışlardır…

Mekteb-i Sultani öğrencilerinin tahsillerini (ve tabii hayatlarını) bir kenara bırakıp, ülke müdafaası için cephelere koşmaları son derece takdire şayandır. Çünkü 1911’den 1917’ye kadar olan bir dönemde Trablusgarp ile Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı’nın üç yılında Galatasaraylılar hiçbir mecburiyetleri olmadığı halde gönüllü olarak savaşlara katılmışlar ve ülkeleri adına fedakarca savaşmışlardır”

Gönüllü olan bu gençlerin hepsi mükemmel lisan bildiklerinden karargah (geri) hizmetine alınmışlar ancak zaman içerisinde ısrarla cepheye talip olmuş ve ön saflarda vatan için savaşmaya başlamışlardır. Galatasaray Lisesi’nden sadece Çanakkale’de şehit olanların (20-25 kişi) isimleri, numaraları ve künyeleri şöyledir:

(278) Mehmet Refik: 1905’de Mekteb-i Sultani’den mezun oldu. 1915’te Çanakkale’de şehit düştü.

(119) Ahmet Refik: 1911’de Mekteb-i Sultani’den mezun oldu. Yedek subay olarak katıldığı  Çanakkale’de 1915’te şehit düştü.

(64) Yusuf Cemil: 1913’de Mekteb-i Sultani’den mezun oldu. Yedek subay olarak katıldığı  Çanakkale’de 1915’te şehit düştü.

(26) Halid Fuat: Gönüllü gittiği Çanakkale’de 1915’te şehit oldu.

(238) Hasnun Galib: Galatasaray kulübünün futbolcularından; gönüllü gittiği Çanakkale’de 1915’te şehit oldu.

(280) Cevdet: Gönüllü gittiği Çanakkale’de 1915’te şehit oldu.

(255) Ethem Mehmed: Gönüllü gittiği Çanakkale’de 1915’te şehit oldu.

(666) Mehmet Nazmi: Son sınıftayken gönüllü olarak Balkan Harbi’ne katıldı. Sonra orduda kaldı ve 1915’te Çanakkale’de şehit oldu.

(?) Vecdi: Çanakkale’de şehit düştü.

(476) Mehmet Ali: Mektepten gönüllü olarak askere gitti ve 1915’te Çanakkale’de şehit oldu.

(252) Aziz Ulvi: Mektepte son sınıfta iken gönüllü olarak askere gitti ve 1915’te Çanakkale’de şehit düştü.

(519) Hüsameddin: Gönüllü gittiği Çanakkale’de 1915’te şehit oldu.

(670) Mehmet Nüzhet: Çanakkale’de 1916 yılında şehit düştü.

(901) Ömer Seyfettin: 1916 yılında Çanakkale’de şehit düştü.

(43) Besim İbrahim: 1916 yılında Çanakkale’de şehit düştü.

(472) Ahmet Refik: 1916 yılında Çanakkale’de şehit düştü.

(169) Hasan Tahsin: 1915’te Çanakkale’de şehit düştü.

(948) Mehmet Muzaffer: Son sınıftayken gönüllü olarak katıldığı I. Dünya Savaşı’nda 1915’te Çanakkale’ye giti. Daha sonra 1917’de Gazze’de şehit oldu.

(54) Agop Elmaysan: Galatasaray Sultanisi’nden askeri doktor olarak katıldığı Çanakkale Muharebelerinde, bombardıman altında yaralıları tedavi ederken, 1918’de şehitler kervanına katıldı.

(794) İbrahim Oran: 1912 mezunu gönüllü olarak hava subayı oldu ve Çanakkale Savaşlarında iki kez yaralandı. 1916’da Semandirek adası açıklarında, uçağı ile denize düşerek Sakız Adasında şehit oldu. Şehit olan ilk Türk havacısıdır.

Ayrıca okulun müstahdemi iken Çanakkale Harbine katılan 1915’te şehit düşenlerin isimleri ise şöyledir: Ahmet Enginli, Rıza Kemahlı, Mehmet Kemahlı, Halid Boyabatlı, Selim Çavuş Şileli.

Kaynak: Erhan Metin, Sözün Bittiği Yer Çanakkale, Mart 2008, s. 85

Etiketler: galatasaray lisesinin çanakkaledeki şehitleri, çanakkale savaşı ve galatasaray lisesi,
Eklenme: 26.02.2011
Okunma: 10896

Yorumlar

rasim - 31 Ağustos 2012, Cuma 11:21
1. dünya savaşında galatasaray lisesi çok büyük bir fedakarlık örneği sergilemiştir.
levent dilmaç - 22 Mayıs 2011, Pazar 00:16
Bir Galatasaray Liseli ve vatan sevdalısı olarak çok bana çok gurur veren ve düşündüren olay Çanakkale savaşına liseden gönüllü giden ve şehit düşenlerin içerisinde o yıllarda ki vatanımızı kendi vatanları olarak (hepimizin vatanı olarak)kabullenip gönülden Çanakkale ye gidip orada bu toprakların savunması uğruna şehit düşen ermeni, bulgar ve hatta ingiliz kökenli vataşlarımızın varlığıdır. Bu vakıayı ancak bu milletin büyüklüğünü idrak etmiş olanlar takdir edebilir.
sedat - 5 Mart 2011, Cumartesi 21:26
galatsaray lisesini canı gönülden kutlarım
HakanKARABAĞ - 28 Şubat 2011, Pazartesi 09:18
Sayın Editör, Sizi yürekten tebrik ederim. Şimdiki nesiller birbirleriyle tribünde savaşırlarken ecdadımız Düşmanla VATAN için cephede savaşmışlar. ALLAH onlardan ebeden ve daima razı olsun İNŞAALLAH. Güzel paylaşımlarınızın devamı dileğiyle.

Yorum yaz

İsim
E-Posta
Yorum
Son 500 karakter...
Güvenlik
Telif Hakkı Sitemizdeki konular diğer siteler tarafından kullanılmak isteniyorsa, ilgili sayfaya link verilmesi koşulu ile kullanılabilir. Link verilmeden ve kaynak gösterilmeden her hangi bir yazı yada içerik bilgisinin alınarak web sitelerinde kullanılması kesinlikle yasaktır. Sitemizin içeriği internet üzerinden sürekli olarak kontrol edilmekte olup, telif hakkı ihlalinde bulunanlar hakkında gerekli girişimlerde bulunulmaktadır. Bununla birlikte, sitemizde bulunan bir içeriğin telif hakkına kendinizin sahip olduğunuzu düşünüyorsanız ataturkdevrimleri@hotmail.com iletişim adresimizden bizimle irtibata geçerek iddia ettiğiniz içeriğin sitemizden kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Gerekli incelemelerin ardından gereği en kısa sürede yapılacaktır. www.ataturkdevrimleri.com En Büyük Atatürk Sitesi - Site Haritası
DMCA.com Protection Status